Mobbing w pracy - co robić?

Mobbing w pracy

Często podkreśla się rolę stresu w życiu każdego z nas. Stresujące sytuacje mogą wystąpić zarówno w życiu osobistym jak i w miejscu pracy. Jedną z głównych przyczyn stresu w miejscu pracy jest mobbing, czyli szykanowanie przez przełożonych lub współpracowników. 

Oznaką mobbingu może być między innymi nieprzyjemna atmosfera w pracy, pomówienia, ciągłe poczucie zdenerwowania i stałe poczucie zaszczucia.

W rozmowie z Marta Biczkowską, psycholog - seksuolog, o mobbingu opowie Sylwia Cybulska, psycholog, coach, która od 15 lat pracuje dla dużych firm i korporacji, gdzie niejednokrotnie była świadkiem mobbingu. Bezpośrednie doświadczenie, które Sylwia zdobyła poprzez obserwację mobbingu, stało się pomocne podaczas jej pracy teraputycznej z klientami. W gabinecie podczas terapii, Sylwia wspiera i pomaga osobom doświadczającym szykanowania w pracy.

Marta Biczkowska: Czym jest mobbing?

Sylwia Cybulska: Mobbing to inaczej dręczenie, szykanowanie w miejscu pracy lub/i w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Takie zachowanie jest powtarzane, może być bezpośrednie lub pośrednie. Mobbing może być werbalny, fizyczny lub wyrażany w inny sposób. Najczęściej stosowany jest przez jedną lub więcej osób. Takie zachowanie, może być uznane za naruszające prawa osoby do godności w miejscu pracy.

Marta Biczkowska: Jak rozpoznać, że jest się ofiarą mobbingu, szykanowania w miejscu pracy?

Sylwia Cybulska: Mobbing pojawia się wtedy, gdy zachowania jednej, bądź wielu osób mają negatywny wpływ na: możliwości komunikowania się pracownika np: przerywanie wypowiedzi, uporczywe i nieuzasadnione krytykowanie, uszczypliwe, ironiczne komentarze, ustne groźby i pogróżki, poniżające gesty, manipulacje, brak jasnej i czytelnej komunikacji, spojrzenia lub komentarze, udzielanie sprzecznych informacji stosunki społeczne np: unikanie rozmów, ograniczanie możliwości przedstawienia swojego zdania, ignorowanie, poniżanie 

społeczny odbiór nękanej osoby np: mówienie nieprawdy na temat pracownika, ośmieszanie, sugerowanie problemów psychicznych, zmuszanie do wykonywania prac naruszających godność osobistą jakość sytuacji zawodowej np: niedawanie pracownikowi zadań do wykonania, odbieranie prac zadanych wcześniej, zlecanie wykonania prac bezsensownych bądź zarzucanie wciąż nowymi pracami, dawanie zadań przerastających możliwości i kompetencje w celu zdyskredytowania pracownika zdrowie pracownika np: grożenie przemocą fizyczną, działania o podłożu seksualnym, zmuszanie do wykonywania prac szkodliwych dla zdrowia 

W skrócie mobbing to zachowanie: 

- powtarzalne 

- nieuzasadnione 

- stanowi źródło psychologicznego dyskomfortu 

Marta Biczkowska: Co zrobić, gdy rozpoznamy mobbing?

Sylwia Cybulska: Każda osoba, która jest szykanowana w pracy powinna jak najszybciej zapoznać się z wewnętrznymi zasadami przeciwdziałania dręczeniu i dyskryminacji. Można podjąć próbę rozmowy ze sprawcą, który może nie zdawać sobie sprawy, że jego/ jej zachowanie jest postrzeganie, jako szykany czy dręczenie. Jeżeli rozmowa taka nie przyniesie poprawy, należy to zgłosić to do przełożonego. Jeżeli to przełożony jest sprawcą, to należy zgłosić sytuację do kierownika działu kadr. Jeżeli w zakładzie pracy nie ma działu kadr ( co może się zdarzyć w przypadku małych firm) przypadki dręczenia należy zgłosić do kierownika lub właściciela firmy.

Marta Biczkowska: Czy słowne zgłoszenie mobbingu wystarczy?

Sylwia Cybulska: Moim klientom radzę, żeby przed zgłoszeniem przypadku dręczenia, to zdarzenie, bądź zachowanie udokumentować. W tym celu zalecam prowadzenie ewidencji sytuacji, w których szykany miały miejsce z uwzględnieniem daty i szczegółów wydarzenia. Można założyć notes, w którym w sposób informacyjny opisuje się zaistniałe sytuacje.

Marta Biczkowska: Wspominałaś o tym, żeby jeśli to możliwe, porozmawiać z osobą stosującą mobbing. W jaki sposób radziłabyś to zrobić? 

Sylwia Cybulska: Z osoba szykanująca najlepiej komunikować się oficjalnie za pomocą e-maili. Jeżeli nastąpiła komunikacja werbalna, należy natychmiast zrobić notatki. 

Marta Biczkowska: Czasem sama rozmowa nie wystarczy i trzeba udać się po pomoc prawną. Gdzie w Irlandii można taką pomoc uzyskać? 

Sylwia Cybulska:

Porady prawne https://www.flac.ie/

informacje o prawach i obowiązkach w miejscu pracy można znaleźć tutaj: 

http://www.workplacerelations.ie/en/Good_Workplace_Relations/codes_practice/COP6/Code_of_Practice_on_Addressing_Bullying_in_the_Workplace.html

Marta Biczkowska: Jakie skutki psychologiczne może mieć mobbing? 

Sylwia Cybulska: Sytuacje dręczenia i szykanowania w miejscu pracy mogą być przyczyną stresu. Długotrwały stres może mieć poważne następstwa zdrowotne zarówno psychologiczne np: depresja, obniżenie samooceny, emocjonalność, jaki fizyczne np: bóle głowy, kłucie w okolicy serca, problemy z trawieniem, wypadanie włosów, obniżona odporność, problemy ze snem. Ważne jest również wsparcie bliskich, rodziny, przyjaciół. Warto porozmawiać o trudnej sytuacji, może się okazać, że wśród naszych bliskich jest osoba,, która miała podobne doświadczenia. 

Marta Biczkowska: Jak sobie radzić ze stresem spowodowanym mobbingiem ? 

Sylwia Cybulska: Przede wszystkim ważne jest, aby przyznać się przed samym sobą, że doświadczamy dręczenia, nękania w pracy. Ważne jest, aby rozpoznać i nazwać dręczyciela, uświadomić sobie i zaakceptować fakt, że to dręczyciel jest źródłem problemu a nie my. Zadbaj o siebie. Nękanie w pracy może być źródłem stresu i dlatego ważne jest, aby zadbać o swój komfort psychiczny. Daj sobie czas na emocjonalna rekonwalescencje. Wskazane jest spotkanie z lekarzem rodzinnym, który zaleci dodatkowe badanie, aby ocenić fizyczne skutki stresu. Lekarz rodzinny może wystawić zwolnienie z pracy jeżeli zdecyduje, że przebywanie w stresogennym otoczeniu może być dla nas szkodliwe. 

Warto również spotkać się z psychologiem, który może pomóc w radzeniu ze stresem. W sytuacji stresowej unikajmy obwiniania siebie i izolacji społecznej. Zapisz się na siłownie, jogę, zumbę, chodź na długie spacery z psem lub po prostu wykonuj taką aktywność fizyczną, jaka Tobie sprawia przyjemność. Wielokrotnie zostało udowodnione, że ćwiczenia fizyczne pomagają w redukcji stresu i poprawiają samopoczucie. Wyznacz sobie cele niezwiązane z praca, może to być nowe hobby, lub przygotowanie się do maratonu. Ważne jest aby mieć poczucie osiągnięcia i aktywności niezwiązane z praca zawodowa. 

Sylwia Cybulska jest psychologiem oraz coachem.

Dyplom Magistra Psychologii uzyskała na wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego. Kwalifikacje trenera rozwoju osobistego i trenera biznesu ( Personal & Executive Coach ) otrzymała po ukończeniu studiów w Kingston College w Dublinie.

Sylwia przyjmuje klientów w Cork
Tel: 087 986 09 09
Email: cybulska.sylwia@gmail.com

Psycholog w Irlandii, 2017

Problemy zawodowe - MOBBING

Mobbing w pracy

Mobbing

Mobbing w miejscu pracy polega na wrogim i nieetycznym, systematycznie powtarzającym się zachowaniu skierowanym wobec jednej lub kilku osób, na skutek którego staja się one bezradne i tracą możliwość obrony. Cechą charakterystyczną takich działań jest systematyczność (przynajmniej raz w tygodniu) oraz długotrwałość (przynajmniej pół roku). Rezultatem procesu nękania pracownika są psychosomatyczne i społeczne urazy występujące u ofiary - np. wywołują lęk związany z utratą zatrudnienia oraz wpływają na pogorszenie atmosfery i wydajności pracy  w przedsiębiorstwie.

Działania mobbingowe rzadko ustępują samoistnie, raczej są to procesy długotrwałe i wymagające zdecydowanych działań ze strony organizacji.

Etapy mobbingu

Na początku są to negatywne sygnały ze strony otoczenia, szerzenie plotek i pomijanie pracownika w codziennym życiu firmy. Stopniowo działania mobbingowe zaczynają się nasilać i przyjmować coraz bardziej poważną formę. Do grupy dołącza się pracodawca - o ile wcześniej nie był zaangażowany. Pracownik zostaje często obwiniany o sprawy, za które nie jest odpowiedzialny, nie bierze się go pod uwagę przy realizacji systemów motywacyjnych. Często również zostaje on zaklasyfikowany jako np. kłamca, plotkarz, nadwrażliwiec. Ofiara zaczyna odczuwać dolegliwości psychosomatyczne, żyje w ciągłym stresie, spada odporność organizmu.

W końcowej fazie mobbingu pracownik traci zupełnie motywację, może dojść do granicy załamania psychicznego. Wiele osób w takiej sytuacji ma myśli samobójcze.

Przykładowe Objawy Fizyczne:

• Bóle głowy
• Zawroty głowy
• Bole mięśni
• Bóle brzucha
• Ścisk w okolicach brzucha
• Ścisk w okolicach klatki piersiowej
• Zwiększony lub zmniejszony apetyt
• Zespół jelita wrażliwego

Przykładowe Objawy Psychologiczne:

• Obniżona motywancja
• Stany depresyjne
• Lęki
• Stres
• Problem ze spaniem
• Strsujące sny
• Problem z relaksem

Co zrobić?

1. Załóż dzienniczek, w którym zapiszesz przebieg zdarzeń z datą, godziną i z imionami świadków, jeśli byli obecni. Opisz sytuację, jej konsekwencje i wpływ jaki na Ciebie miała.
2. Zapisz się do związków np. http://www.siptu.ie/
3. Sprawdź jaka jest procedura zgłaszania mobbingu w Twojej pracy i staraj się działać zgodnie z nią.
4. Jeśli nie czujesz się na siłach by zgłosić mobbing przełożonym udaj się o pomoc do zaufanej osoby spoza firmy: prawnika bądź doradcy w sprawach praw pracownika.
5. Szukaj wsparcia wśród zaufanych znajomych bądź rodziny, rozmawiaj z nim o swoim problemie, nie pozostawaj w odosobnieniu.
6. Informacje na temat procedur w przypadku mobbingu w Irlandii:

http://www.citizensinformation.ie/en/employment/equality_in_work/bullying_in_the_workplace.html?tab

Psycholog - Wsparcie

Często pracownicy, którzy są ofiarami mobbingu tracą motywację i trudno im podjąć odpowiednie działania. Jeśli wsparcie przyjaciół bądź rodziny nie jest wystarczające, należy zgłosić się do psychologa. Skutki mobbingu mogą spowodować poważne stany depresyjne bądź lękowe. Im szybciej uzyskasz pomoc, tym łatwiej będzie Ci odzyskać zadowolenia z życia i motywację do dalszego działania.

Autor: Marta Biczkowska, Psycholog/Seksuolog